Make your own free website on Tripod.com

شيخ محمد هلباوي

زندگينامه
شرح السيرة
گالري عكس
معرض الصور
Photo Gallery

 جناب استاد  هلباوي لطفاً در ابتدا سير تاريخي كه نغمات والحان سپري كرده‌اند را مختصراً بيان كنيد:

هنگامي كه سخن از تاريخ الحان و نغمات پيش مي‌آيد، پژوهشگران و نويسندگان مي‌گويند: صوتها از ابتدا بوده‌اند واولين نغمات از آسمان بودند، پرندگان بودند كه مي‌خواندند و انسان مقلد صوت پرندگان بود. از قديم الايام انسان از اصوات تعابير و تفاسير گوناگوني مي‌كرد به طور مثال با شنيدن صداي حركات پاي احشام مي‌فهميد قافله‌اي مي‌آيد، و اينكه چه زماني مي‌رسد و .....

بنابراين فرهنگ موسيقيايي از ابتدا بوده و نيز اصوات و غنا وجود داشته است و از آلات و ادوات موسيقي استفاده مي‌شده است.پس از گذشت زمان نغمات و موسيقي پيشرفت نمود و اشكال متعددي گرفت از جمله موسيقي ديني و ابتهالات ديني به وجود آمدند. پايه و اساس سروده‌هاي ديني به گذشته بسيار دور بر مي‌گردد . در بين اعراب پيشين سرودهاي ديني به چشم مي‌خورد و با آمدن حضرت رسول ص سروده‌هاي ديني مورد پسند ايشان واقع شد و ارزش والايي به دست آورد. تا جائيكه براي حسان بن ثابت جايگاه خاصي در مسجد در نظر گرفته شد . اين موضوع نمايانگر توجه و عنايت پيامبر اسلام به اشعار ديني است.

هم‌چنين هنگامي كه حضرت رسول (ص) از مكه مكرمه به مدينه منوره هجرت كردند از ايشان  با قصيده معروف طلع البدرعلينا من ثنيات الوداع ... استقبال به عمل آمد. كه استقبال اينچنيني توسط مهاجرين و انصار نشان دهنده حسن نظر پيامبر اكرم به شعر است . پيرامون قرآن و اصوات قرآني اولين معلم ما در اين راه خود پيامبر اكرم (ص) هستند كه ايشان به ما آموختند چگونه قرآن بخوانيم. آموزش و جمع‌آوري اصوات قرآني و غنايي نيز به دوره تأسيس مدرسه شيوخ باز مي‌گردد كه در اين مدارس فنون تلاوتهاي قرآني سرودن اشعار ديني و تمامي لهجه‌هاي عربي موجود در بلاد عرب آموزش داده مي‌شد.

  جناب استاد سطح قرائت قراء ايراني را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

در حقيقت بين قاريان منتخب و قاريان جوان ايراني اصوات متعددي وجود دارد كه اين اصوات همگي دلنشين و زيبا هستند و در بين آنها ويژگي‌هاي خاص و متعددي به چشم مي‌خورد مثلاً برخي از تلاوتها بسيار غليظ هستند و برخي بر عكس . ما از طريق اصوات مي‌توانيم به آيات، قدرت تأثيرگذاري بيشتري بدهيم .

در ميان قراء ايراني و تمامي قراء ديگر ما مي‌بينيم برخي از قاريان در صوت از شيوخ پيشين تقليد مي‌كنند. تقليد اينچنيني اصلاً صحيح نيست چرا كه هر صوت مختص به شخص خاصي است و صداها از موهبت‌هاي الهي هستند كه هر كس به طور متفاوت از اين موهبت بهره مي‌برد. صداها مانند اثرات انگشت هستند همان گونه كه اثر انگشت هر كس مختص به خود اوست ، صوت نيز اينچنين است البته تقليد در فنون تكنيك و تلاوت جائز است. هم‌چنين در بين تلاوت برخي از قراء و جوانان ايراني ابتكار عمل ديده مي‌شود كه نمايانگر ريشه‌دار بودن و اصيل بودن فرهنگ و موسيقي ايراني است و هنگامي كه اين فنون و تكنيك‌هاي جديد با احكام و قواعد تلاوت قرآن متناسب باشد اصوات قرآني بسيار زيباتر خواهند بود .

  به نظر شما تأثير قرائت و ابتهال در تعميق اهداف قرآني چيست؟

تجربه من با توجه به تمامي سفرهايي كه به غرب و شرق داشته‌ام نشان مي‌دهد كه قرائت قرآن در ذات انسانها بسيار تأثيرگذار است وقتي قرآن بين اقوام مختلف خوانده مي‌شود بدون استثنا حتي بين اديان مختلف ، بر جنسيت‌ها و ملل مختلف كلام قرآن تاثيرگذار است. وقتي قرآن قرائت مي‌شود با صداي حزين قاري، شنونده مي‌گريد دليل اين گريه چيزي نيست جز اينكه فطرت انسان بيدار مي‌شود . بايد بدانيم اين اشك‌ها ساختگي نيست بلكه از درون مي‌جوشد و تعبير صادقي است از ذات دروني انسان. در تمامي سفرها برخوردهايي كه با انسانهاي مختلف داشته‌ام بدوم استثنا همگي پس از شنيدن تلاوت قرآن، تصديق كرده‌‌اند كه قرآن از جانب خداست و در اين كتاب احوال گذشتگان و اخبار آيندگان ذكر شده است . ابتهال نيز تضرع به درگاه خداست گاهي ممكن است انسانيكه نه صوت دلنشيني دارد و نه شاعر است سخني گويد كه از دل او برآمده است  و ديگران را تحت تأثير قرار مي‌دهد.

 لطفاً اساتيدي كه شما از آنها تأثيرپذيرفته‌ايد را معرفي كنيد:

من به حول و قوه الهي در خانواده‌اي متولد شدم كه كاملاً قرآني بودند و به لطف و عنايت الهي از صداي خوبي برخوردار بودم، در حقيقت زمينه يادگيري قرآن براي من فراهم بود. من از كودكي قرآن را از پدربزرگم آموخته و برخي از آيات را با ايشان حفظ كردم در حقيقت در سنين كودكي (5 سالگي ) از پدربزرگم تقليد مي‌كردم و بعد از مدتي توانستم كل قرآن را حفظ كنم. پس از اينكه احكام قرآني را آموختم از بيشترين اساتيدي كه تأثير پذيرفتم شيخ محمد علي فضل‌الله(رحمت‌الله‌عليه)، شيخ عبدالعظيم زاهر، شيخ عبدالفتاح شعشاعي ، شيخ علي محمود. ولي گذشته از تأثيرپذيري اين اساتيد من از هدايت‌ها و راهنمايي‌هاي پدر نيز بسيار بهره بردم.

علاوه بر بهر‌گيري از اساتيد ، چه عواملي در پيشرفت شما نقش داشته‌اند؟

نرم‌افزارها و نوارهاي قرآني نقش مؤثري در آموزش من داشت. من به صداي علماء پيشين از طريق نوارهاي صوتي و تصويري گوش مي‌دادم و بعد از مدتي توانستم آميختگي‌ها و قواعد لحني و احكام قرائت و تجويد را بياموزم. در حقيقت از هر باغي گلي چيدم و از هر استادي چيزي آموختم تا بالاخره محمد هلباوي يكي از قراء قرآن كريم شدم.

شما بعنوان پيشكسوت در رشته قرائت، چه توصيه‌اي براي جوانان داريد كه قصد دارند در اين مسير گام بردارند؟

ما براي انكه قرآن را خوب بخوانيم ناچار هستيم كه اولاً با صوتي زيبا بخوانيم كه اين تنها از راه آموزش قواعد صوت ممكن است و توصيه دوم اينكه قاري بايد زبان عربي را بياموزد تا كلامي را كه مي‌خواند بفهمد زيرا وقتي قاري آنچه را كه مي‌خواند متوجه شود ، با توجه به معاني تلاوت مي‌كند و گويي معاني را نيز با صوت بيان مي‌كند، سفارش ديگر اينكه در جهت تقويت صوت نيكو، تمرينات مستمر و روزانه تلاوت امري اجتناب ناپذير است و قاري بايد روزانه تلاوت كند و به همراه آن در آيات تدبر داشته باشد.

 

شمامي توانيد نظرات ، پيشنهادات و سؤالات قرآني خود را براي ما ارسال كنيد

سير تاريخي قرائت و موسيقي قرآن كريم     شيخ علي محمود      استاد احمد نداء     گذري اجمالي بر عصر احمد نداء تا زمان شيخ محمد رفعت     شيخ محمد رفعت     استاد مصطفي اسماعيل     استاد محمد صديق منشاوي      استاد محمود خليل الحصري      استاد محمود على البناء      ‌استاد ابوالعينين‌شعيشع‌       استاد عبد الباسط محمد عبد الصمد      استاد راغب مصطفى غلوش     استاد شحات محمد اَنور     استاد محمد محمود طبلاوى     استاد دكتر احمد نعينع     استاد محمد عبدالوهاب طنطاوي     استاد احمد الرزيقي      استاد سيد متولي عبدالعال       محمود صديق منشاوي     استاد احمد محمد بسيوني   عبدة الحامولى     الشيخ محمود عبد الحكم     الأستاذ محمد علي عامر     محمد عطية حسب     الشيخ محمد بدر حسين     الشيخ كامل يوسف البهتيمي     الشيخ عبدالرحمن الدروي     الشيخ إبراهيم عبدالفتاح الشعشاعي    الشيخ عبدالفتاح الشعشاعي     الشيخ حمدي الزامل     الشيخ محمد حمّاد      الشيخ محمد عبدالعزيز حصان     المبتهل الشيخ محمد الهلباوى     علي عبدالرحمن الحذيفي       الشيخ محمد جبريل      الشيخ عبدالله خياط      فضيلة الشيخ محمد صلاح الدين كبارة     محمد عبد الوهاب     الشيخ سيد النقشبندي     شيخ المقارئ المصريةرزق خليل حبّة     الشيخ محمد السيد ضيف     سيد درويش     الشيخ شعبان عبدالعزيز الصياد     الشيخ محمد أحمد شبيب     الشيخ محمود إسماعيل الشريف      عبدالرحمن السديس     الشيخ عبدالفتاح الطاروطى